top of page

Dit is mijn start van periode 4. Deze pagina zal een rode draad vormen in mijn proces en een mengelmoes zijn van bronnen, informatie, gedachtes, foto's en ideeën die mij tot mijn makerschap aanzetten.

Na project ''Icarus'' ga ik mij meer verdiepen in kleur en alles wat daarbij komt kijken:

 

Hoe?

Kleur ontstaat wanneer (zon)licht weerkaatst of geabsorbeerd wordt door de objecten waar dit licht op schijnt. Bij het licht dat weerkaatst wordt, ervaren wij een bepaalde kleur. Zien we iets groens? Dan is dit het groene licht dat teruggekaatst wordt. Zwart betekent dat alle aanwezige kleuren worden geabsorbeerd, terwijl wit juist het effect is van terugkaatsing van alle kleuren. Om kleuren te kunnen waarnemen, is het nodig dat er licht aanwezig is! Bij afwezigheid van licht, ’s nachts bijvoorbeeld, kunnen we geen kleuren onderscheiden. Licht is een vorm van elektromagnetische straling waarbinnen iedere kleur een eigen golflengte heeft. Onze ogen kunnen golflengtes tussen de 750 en 400 nanometer waarnemen. Deze verschillende golflengtes bij elkaar, worden het kleurspectrum genoemd.

Het was de natuurkundige Isaac Newton die ontdekte dat het daglicht wat wij ervaren als ‘wit’, met behulp van een glazen prisma kan worden gebroken in ‘alle kleuren van de regenboog’. Een prisma is in staat om kleuren te splitsen vanuit hun eigen, unieke brekingshoek. Hierbij heeft de kleur rood de grootste en de kleur violet de kleinste brekingshoek.

Kleur is emotie

Kleuren spelen een grote rol in het gevoel dat we ergens bij krijgen. Deze kleurassociaties worden onder andere gevormd door cultuur, mode, ervaring, persoonlijke voorkeur en kleurbeleving. Het menselijk geheugen is vatbaar voor visuele prikkels en daar is kleur er een van. Hoewel er geen wetenschappelijke bewijzen zijn voor het effect van kleuren, worden op grote schaal wel eigenschappen en uitwerkingen aan toegekend. De betekenis en werking van kleur is erg persoonlijk. Maar er zijn ook overeenkomsten in kleurbeleving.

Let op: veel kleuren hebben zowel een positieve als een negatieve associatie. De context zal doorslaggevend zijn in het beleven van de kleur. Ook de kleursterkte speelt hierin mee. Hoe lichter de kleur, hoe zachter de uitwerking en het effect van de kleur.

Rood

De biologische effecten van rood zijn stimulerend en activerend. De kleur verhoogt de hartslag en ademhaling en wekt eetlust op. Rood is een warme kleur die aandacht trekt en geassocieerd wordt met het lichaam. De kleur van bloed is de kleur van leven, vitaliteit, energie, kracht en passie. Positieve associaties met rood zijn er ook volop op het gebied van liefde, passie en romantiek. Denk maar aan verleiding, sensualiteit, hartstocht en opwinding. Negatieve associaties met rood zijn opdringen, agressie, macht, pijn en gevaar.

Rood heeft letterlijk stopkracht, denk maar eens aan verkeersborden. Met het dragen van rode kleding geef je aan dat je lef hebt en dat je bereid bent je eigen spoor te trekken. In een overwegend rode kamer wordt je iets actiever.

Blauw

De kleur van de lucht en de zee, de lievelingskleur van veel mensen, wordt geassocieerd met rust en vrede. Het is een kleur die staat voor de geest, intelligentie en verstand. Blauw wordt gezien als de kleur van vertrouwen, duidelijke communicatie en betrouwbaarheid. Met blauwe kleding straal je evenwichtigheid, efficiëntie en stabiliteit uit. In een blauwe ruimte wordt je productief. Meer associaties op de kleur blauw zijn loyaal, geduldig, sympathiek, vriendelijkheid, waarheid. Maar ook conservatief, kalmte, koude, weinig emotioneel, status en macht. Door associaties met integriteit en oprechtheid wordt blauw veel gebruikt in zakelijke logo’s.

Geel

De kleur van de zon is een vrolijke opvallende kleur, die het brein, denkproces en zenuwstelsel stimuleert. Geel wordt geassocieerd met energie, zon, lente, zomer, een nieuw begin, levensplezier en geluk. Deze kleur stemt vrolijk en positief. Geel geeft focus en doelgerichtheid. Door de stimulatie van het brein staat de kleur voor kennis, wijsheid en volwassenheid, maar ook voor creativiteit en fantasie. Positieve associaties met geel zijn een gevoel van geluk, warmte, vreugde en blijdschap.

 

Maar let op, geel heeft ook zo zijn negatieve associaties. Denk bijvoorbeeld aan jaloezie, onbetrouwbaarheid, verraad en lafheid. Verblijven in een overwegend gele ruimte maakt onrustig, je verliest er snel je geduld. Met geel kun je goed accenten aanbrengen, waardoor het vaak gebruikt wordt in advertenties met aanbiedingen.

Oranje

De mengkleur tussen rood en geel, staat voor stimulering van het brein en de eetlust. Oranje is een aandachttrekkende kleur die warmte en enthousiasme uitstraalt. Door de combinatie van rood en geel is oranje een combinatie van het lichamelijke (rood) en emotionele (geel). De warme kleur staat voor vrolijkheid, optimisme, plezier, kracht, energie, aandacht, beweging, creativiteit, speelsheid en toegankelijkheid. Negatievere associaties met de kleur zijn niet serieus, goedkoop en overvloed. De kleur wordt door Nederlanders natuurlijk ook geassocieerd met Koningsdag en voetbal.

Groen

De kleur van de natuur ontspant het zenuwstelsel en onderdrukt honger. Groen kan de bloeddruk verlagen en is rustgevend. Daardoor wordt groen ook wel geassocieerd met genezing, gezondheid en balans. Groen is de kleur van verse producten, van vruchtbaarheid, voorjaar en nieuw leven. Het is een positieve kleur met associaties als balans, harmonie, evenwicht, vernieuwing, vertrouwen, veiligheid en voorspoed.

Een groene ruimte geeft rust en ontspanning en verlicht nervositeit en angst. De kleur geeft de ruimte harmonie, balans en evenwicht. Zeer geschikt dus voor in de slaapkamer!

Draag je groene kleding, dan zeg je dat je creatief denkt en bereid bent samen te werken. Negatieve associaties met groen zijn verveling, jaloersheid (groen van jaloezie zien), en weerstand.

Wit

Wit en zwart zijn eigenlijk geen kleuren. Wit is licht en zwart is het gebrek aan licht. Maar vanwege het effect van wit en zwart, laten we ze hier natuurlijk niet onbenoemd. Wit wordt gezien als de kleur van onschuld, puurheid en vrede. De kleur heeft met name positieve associaties zoals zuiverheid, maagdelijkheid, eenvoud, stilte, kalmte, netheid en helderheid. Wit stimuleert tot opruimen, symboliseert een nieuw begin en reinheid. Wat negatievere associaties met wit zijn naïviteit, leegte en perfectionisme.

Zwart

De kleur van de nacht en duisternis kent associaties met de dood, mysterie en kracht. Zwart is daarnaast dramatisch en serieus. Het is een kleur die waardigheid en aanzien kent en daardoor vaak gebruikt wordt om status, autoriteit, elegantie en stijl uit te drukken. Tegelijkertijd wordt de kleur ook gebruikt om te rebelleren, denk bijvoorbeeld maar eens aan rebellerende tieners, punk en krakers.

Roze

De kleur roze is een overwegend vrouwelijke kleur, die zowel speels als passioneel wordt gezien. Deze zachte tint van rood ontspant en verzacht en wordt als kalmerend ervaren. De speelse associaties zijn energie, vrolijk, zoet, jeugdig. Passionele associaties zijn liefde, drama, flirten en spannend. Vanwege deze beide kanten van de kleur, wordt hij vaak gebruikt in relatie tot de liefde.

Grijs

Grijs wordt vaak geassocieerd met saai, terwijl antraciet (donkergrijs) geassocieerd wordt met luxe. Het is over het algemeen een neutrale, verfijnde kleur. Positieve associaties zijn; verfijnd, strak en georganiseerd, negatieve associaties zijn; saai, grauw, massa.

Bruin

Kleur van hout en van aarde. Bruin is een mannelijke kleur, die vertrouwen en neutraliteit uitstraalt.

De bruine kleur wordt veel gebruikt voor producten en bedrijven in het buitenleven, landelijk leven en door outdoorzaken en kampeerwinkels. Belangrijke kleureigenschappen zijn stabiel, natuurlijk, alledaags, solide, betrouwbaar, behoudend. Afhankelijk van de context kan bruin ook als wat oubollig worden gezien.

Paars

De kleur paars wordt door de eeuwen heen veel in koningshuizen gebruikt. Paars wordt dan ook geassocieerd met luxe, stijl en rijkdom. Daarnaast is het een kleur die als spiritueel gezien wordt en die geassocieerd wordt met visie, waarheid en wijsheid. De kleur werkt opbeurend en kalmerend en kan creativiteit stimuleren. Associaties op paars zijn intuïtie, daadkracht, leiding, raad en bemiddeling.

Bronnen:

www.mens-en-samenleving.infonu.nl/psychologie/

www.dewebconnectie.nl

www.beeldbalie.nl

Hierop heb ik een aantal beeldjes gekocht en heb deze met verschillende kleuren bewerkt. Ik was vooral onderzoekend naar de verschillen in aantrekkingskracht en emotie.

Gehele of gedeeltelijke kleurenblindheid of daltonisme is het niet volledig normaal waarnemen van kleuren.

Minder goed kleuren kunnen onderscheiden, kleurenzwakte, komt meer voor dan echte kleurenblindheid waarbij een deel van de kleurwaarneming helemaal is uitgevallen. Meestal treedt kleurenblindheid op als een of meer van de drie typen kegeltjes, die naast de staafjes een van de twee soorten lichtgevoelige cellen in het netvlies zijn, niet goed of helemaal niet werken. Kleurenblindheid is meestal een erfelijke aandoening en de meest voorkomende vorm van kleurenblindheid is geslachtsgebonden. Er bestaan ook verworven vormen, meestal als gevolg van vergiftigingen, zoals door gebruik van bepaalde geneesmiddelen. Om kleurenblindheid op te sporen wordt de Ishiharatest uitgevoerd.

beertjes
Ishihara

Ishiharaplaat.

Niet-kleurenblinden ontwaren hier het getal 74, mensen met dichromatisme of trichromatismezien een 21.

De ishiharatest is een test om iemand te testen op kleurenblindheid. De test werd genoemd naar Shinobu Ishihara, een Japanse oftalmoloog die deze test in 1917 ontwikkelde.

Aan de proefpersoon worden plaatjes met gekleurde stippen getoond. Stippen van gelijkaardige kleuren zijn in cijfers geordend. Kan de proefpersoon de cijfers onderscheiden, dan is hij niet kleurenblind.

Een plaatje heeft bijvoorbeeld een achtergrond van rode en oranje stippen, met daarin een cijfer van groene en blauwe stippen. Iemand die kleuren kan zien, ziet een duidelijk verschil tussen de achtergrond en het cijfer.

Het is belangrijk dat er verschillende tinten van kleuren worden gebruikt. Als alle stippen in het cijfer dezelfde tint groen hebben en alle stippen in de achtergrond dezelfde tint rood, dan is er altijd wel een klein verschil in helderheid, waardoor iedereen het cijfer kan onderscheiden. Door stippen met verschillende tinten te gebruiken, bijvoorbeeld lichtrood, donkerrood en oranje voor de achtergrond, wordt dit probleem vermeden.

De drie soorten kegeltjes hebben normaal gesproken hun grootste gevoeligheid in respectievelijk het gele, het groene en het blauwe golflengtegebied. Om verwarring met kleurindrukken te vermijden worden deze aangeduid met de letters L (long), M (medium) en S (short). De eerste twee soorten kegeltjes liggen ten opzichte van de blauw-gevoelige kegeltjes met hun gevoeligheidsmaximum niet ver uit elkaar.

Het kleurenzien is in de praktijk het vaakst gestoord door minder goed werkende L- of M-kegeltjes (protanomalie en deuteranomalie, vooral de laatste). Beide vormen leiden tot moeilijkheden bij het waarnemen van verschillen tussen rood en groen en worden samengevat onder de term rood-groen kleurenblindheid. Bij protanopie en deuteranopie is de functie van de L- respectievelijk de M-kegeltjes zelfs helemaal afwezig. De S-kegeltjes zijn veel minder vaak aangedaan (tritanomalie of tritanopie). Er zijn binnen de verschillende afwijkingen weer verschillende oorzaken mogelijk, zoals ontbreken van bepaalde soorten kegeltjes, minder voorkomen, of gevuld zijn met een niet goed werkend pigment. Behalve met de kegeltjes kan er ook iets mis zijn met de oogzenuw of kunnen de lichtdoorlatende onderdelen van het oog (vooral de ooglens) een kleurzweem veroorzaken, vooral bij sommige soorten staar.

 

Al met al is kleurenblindheid dus eigenlijk een verzamelnaam voor een heel scala aan verschillende afwijkingen.